The reception of the concept of ente in Thomas Aquinas: between aristotelian formalism and actus essendi

Authors

DOI:

https://doi.org/10.32735/S0718-22012022000551096

Keywords:

Thomas Aquinas, entity, actus-essendi, form, causality

Abstract

The past 20th century has witnessed a renewed interest in the approaches of Aristotelian philosophy, especially from the hand of the German philosopher Martin Heidegger. Well, along with this return to the study of peripatetic philosophy, a new interest in the philosophy of being of Thomas Aquinas has emerged as a parallel, particularly in his notion of esse ut actus essendi. This has led to various lines of research, sometimes confronted, which have dealt mainly with the question of the Tomasian reception of the notion of being and the aspects involved in it. In this work we will try to make known some important aspects of this reception, as well as of those different lines of interpretation confronted.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Alvira, Rafael (1978). La noción de finalidad. Eunsa.

Aristóteles (1995). Física. Guillermo R. de Echandía (trad.). Gredos.

—— (1994). Metafísica. Tomás Calvo Martínez (trad.). Gredos.

Bernot, Eduard (2018). Las ciencias matemáticas frente al De nominum analogia, Espíritu, vol. 47, Nº 156, 435-471.

Berti, Enrico (2008). Struttura e significato della Metafisica di Aristotele (2ª ed.). Edusc srl.

Bosch, Magdalena y Vidal Quadras, Miriam (2017). El bien como fin en la Metafísica de Aristóteles, Espíritu, vol. LXVI, Nº 153, 107-121.

Brock, Stephen (2016). La forma tra potenza e atto, Aquinas, vol. 49, Nº 1, 77-87.

Cayetano (1934). Comentaria in De ente et Essentia D. Thomae Aquinatis. Marietti.

Contat, Alain (2019). La constitución del ente en el tomismo contemporáneo: Tomas Tyn, Johann Baptist Lotz y Cornelio Fabro, en M. Raffray (Ed.). Actus essendi. Saint Thomas d’Aquin et ses interprètes (pp. 369-433). Parole et Silence.

De Aquino, Tomás. De ente et essentia (De ente). Cito todos los textos de Tomás de Aquino por: http://www.corpusthomisticum.org. La traducción es tomada de distintas fuentes, según se indicó.

—— In Physicorum (In Physic.). Tomás de Aquino, In Metaphysicorum (In Metaph.).

—— Scriptum super Sententiis (In Sent.).

—— Quaestiones disputatae de Potentia (De Pot.).

—— De spiritualibus creaturis (De spir. creat.).

—— Summa Theologiae (Sum. Theol.).

—— Summa Contra Gentiles (C. G.).

—— Compendium Theologiae (C. Th.).

—— De substantiis separatis (De sub. sep.).

De Finance, Joseph (1985). L’esse dans la Philosophie Chrétienne. Doctor Communis, vol. 38, 269-278.

Dewan, Lawrence (2009). Lecciones de Metafísica. L. B. Irízar (Dir.). C. R. Domínguez y L. B. Irízar (Trads.). Fondo de Publicaciones de la Universidad Sergio Arboleda.

—— (2002). Gilson and the actus essendi (extended edition). International Journal of Philosophy, vol. 1, 65-99.

—— (1999). Gilson and the actus assendi. Études Maritainiennes/Maritain Studies, vol. 15, 70-96.

Echauri, Raúl (2007). Étienne Gilson: un maestro del penamiento. Servicio de Publicaciones de la Universidad de Navarra, 157-166.

—— (1976). Esencia y existencia en Aristóteles, Anuario Filosófico, vol. 8, 117-129.

Fabro, Cornelio (2010), Partecipazione e Causalità. Opere Complete, vol. 19 (2a Ed.). C. Ferraro (Dir.). EDIVI.

—— (1959). La determinazione dell´atto nella metafisica tomistica. Aquinas, vol. 2, Nº 2, 194-225.

Ferraro, Christian (2018). La interpretación del esse en el tomismo intensivo de Cornelio Fabro, Espíritu, vol. 155, 11-58.

—— (2017a). La interpretación del esse en el tomismo intensivo de Cornelio Fabro. Espíritu, vol. 153, 11-70.

García Cuadrado, José Ángel (2016a). Domingo Báñez, entre la controversia y el olvido. Azafea, Revista de Filosofía, vol. 18, 147-169.

—— (2016b). Gilson y Báñez. Luces y sombras de un encuentro tardío. Studia Gilsoniana, vol. 5, Nº 4, 579-618. No citado

García López, Jesús (2002). Lecciones de Metafísica tomista: ontología, gnoseología y teología natural. Eunsa.

García-Lorente, José Antonio (2018). El estatuto de la forma en el libro Zeta de la Metafísica, Anuario Filosófico, vol. 51, Nº 3, 461-483.

García-Marqués, Alfonso (2019). Pensando el sujeto: Aristóteles y Quine. Dykinson, S. L.

—— (2017). Tò tí eînai, tò tí esti, tò ón: su sentido y traducción, Convivium, vol. 29, Nº 30, 49-77.

—— (2014). ¿Hay tres Tomás de Aquino? en M. Herreo (Ed.) et alii. Escribir en las almas. Estudios en honor de Rafael Alvira (pp. 277-291). Eunsa.

García-Marqués, Alfonso y García-Lorente, José Antonio (2019). Sobre la cronología del Libro Lambda, Rivista di Filosofia Neo-Scolastica, vol. CXI, 83-100.

Geiger, Louis-B. (1942). La participation dans la philosophie de S. Thomas d’Aquin. Vrin.

Giardina, Giardina R. (2006). I fondamenti della causalità naturale. Analisi critica di Aristotele, Phys. II. Catania: Cooperativa Universitaria Editrice di Magistero.

Gilson, Étienne (1952). Being and Some Philosophers (2a Ed.). Pontifical Institute of Mediaeval Studies. Trad. española (2005). El ser y los filósofos (5ª ed.). S. Fernández Burillo (Trad.). Eunsa.

—— (1948). L´être et l´essence. París: Vrin. Tradución española (1979). El ser y la esencia (2ª ed.). Eunsa.

—— (1922). Le Thomisme. Introduction à la philosophie de S. Thomas D’Aquin. Vrin, Trad. Española (2003). El Tomismo (4a Ed.). Eunsa.

González, Ángel Luis (2001). Ser y participación (3ª ed.). Eunsa.

González Gatica, Alejandro (2010). El pensamiento de Gilson sobre el “actus essendi” tomista (Tesis doctoral). Pontificia Universitas Sanctae Crucis Facultas Philosophia de Roma.

Guthrie, William Keith Chambers (1993). Historia de la Filosofía Griega (VI). Introducción a Aristóteles, (reimpres. 1999). Gredos.

Gredt, J. (1925). Elementa Philosophiae: Aristotelico-Thomisticae. Vol. II: Metaphysica. Collegio S. Anselmi de Urbe.

Herrera, Juan José (2015). El actus essendi en Tomás de Aquino: distinción, evolución y síntesis personal. En L. B. Irízar y T. Saeteros (Eds.). La fascinación de ser metafísico. Tributo al magisterio de Lawrence Dewan, O.P. (pp. 55-91). Fondo de Publicaciones de la Universidad Sergio Arboleda.

Irízar, Liliana (2015). Étienne Gilson, Lawrence Dewan y el actus essendi, en L. B. Irízar y T. Saeteros (Eds.). La fascinación de ser metafísico. Tributo al magisterio de Lawrence Dewan, O.P. (pp. 305-341). Fondo de Publicaciones de la Universidad Sergio Arboleda.

Llano, Alejandro (1974). Actualidad y efectividad. Estudios de Metafísica, vol. 4, 167-168.

Marenghi, Claudio (2019). El oscurecimiento del ser y su sustitución por la existencia. Studia Gilsoniana vol. 8, Nº 1, 113-146.

—— (2018). La originalidad de la ontología tomista y su giro en torno al ser. Studia Gilsoniana, vol. 7, Nº 1, 33-69.

Melendo, Tomás (1997). Entre moderno y posmoderno: introducción a la metafísica del ser. Servicio de Publicaciones de la Universidad de Navarra, vol. 137 (Cuadernos de Anuario Filosófico. Serie Universitaria, Nº 42).

Millán Puelles, Antonio (2002). Léxico filosófico (2ª ed.). Rialp.

—— (2001). Fundamentos de Filosofía (14ª ed.). Rialp.

—— (1990). Teoría del objeto puro. Rialp.

Muñoz, Ceferino (2014). Dificultades en torno a la interpretación cayetana del ens: esse essentiae y esse actualis existentiae. Themata. Revista de Filosofía, vol. 49, 235-244.

—— (2013). El ente en Cayetano: Aproximación a su significado e implicaciones metafísicas. Trans/Form/Ação, Marília, vol. 36, Nº 3, 23-34.

Ocampo, Fernanda (2018). El debate en torno al ‘Intellectus essentiae’ y la distinción real entre la esencia y el ser en el De ente et essentia de Tomás de Aquino. Studia gilsoniana, vol. 7, Nº 2, 201-237.

Orrego Sánchez, Santiago (2004). La actualidad del ser en la primera escuela de Salamanca. Eunsa.

Quarantotto, Diana (2001). Ontologia della causa finale aristotelica. Elenchos, Rivista di studi sul pensiero antico, vol. 22. Nº 2, 329-360.

Reale, Giovanni (2003). Guía de lectura de la Metafísica de Aristóteles, (2ª ed.). Herder.

Redpath, Peter (2019). Aquinas’s Fourth Way of Demonstrating God’s Existence: From Virtual Quantum Gradations of Perfection of Forms Existing within a Real Genus. Studia Gilsoniana, vol. 8, Nº 3, 681-716.

—— (2014). The importance of Gilson. Studia Gilsoniana, vol. 1, 45-52.

Salis, Rita (2006). La causalità naturale in Aristotele. En C. Rositto (Ed.), Fisica II, 7, (pp. 81-101).

Seggiario, Claudia (2019). Generación y causalidad en Física I. 7 y II. 3. Synthesis, vol. 26, Nº 1, e051, https://doi.org/10.24215/1851779Xe051.

Te Velde, Rudi A. (2015). Tomás de Aquino acerca del ser. ¿Perfección y/o existencia? en L. B. Irízar y T. Saeteros (Eds.). La fascinación de ser metafísico. Tributo al magisterio de Lawrence Dewan, O.P. (pp. 227-253). Fondo de Publicaciones de la Universidad Sergio Arboleda.

Tweeten, David (2011). Really Distinguishing Essence from Esse, en G. Klima and A. W. Hall (Eds.). Medieval Skepticism, and the Claim to Metaphysical Knowledge. Proceedings of the Society for Medieval Logic and Metaphysics (pp. 79-129), vol. 6. Cambridge Schoolars Publishing.

Torrijos, David (2019). La nouvelle métaphysique thomiste. En C. Brunier-Coulin et J.-F. Petit, (Dirs.). Le statut actuelle de la métaphysique (pp. 344-363). Orizons.

Tyn, Thomas (2009). Metafisica della sostanza, Partecipazione e analogia entis (2ª ed.). En G. Cavalcoli (Ed.). Fede & Cultura.

—— (1989). L’essere nel pensiero di Giovanni di San Tommaso, en A. Lobato (Ed.). Giovanni di San Tommaso O.P. Nel IV Centenario della sua nascita, (1589): Il suo pensiero filosofico, teologico e mistico (pp. 21-55). Atti del convegno di studio della S.I.T.A., Pontificia Università S. Tommaso d´Aquino.

Vigo, Alejandro (2010). Explicación causal y holismo de trasfondo en la filosofía natural de Aristóteles. Kriterion, Belo Horizonte, Nº 122, 587-615.

Wippel, John (2000). The Metaphysical Thought of Thomas Aquinas, From Finite Being to Uncreated Being. The Catholic University of America Press.

Downloads

Published

2022-12-28

Issue

Section

Articles

How to Cite

The reception of the concept of ente in Thomas Aquinas: between aristotelian formalism and actus essendi. (2022). ALPHA. Journal of Arts, Literature and Philosophy, 55, 117-133. https://doi.org/10.32735/S0718-22012022000551096