Wittgenstein snd Psychoanalysis: Approaches from language, ethics and the subject
DOI:
https://doi.org/10.32735/S0718-2201202200054995Keywords:
Wittgenstein, Psychoanalysis, Ethics, time, subjectivityAbstract
The article seeks to inquire about the link between Wittgenstein's elaborations and psychoanalysis. Reasoning stops at Wittgenstein's proposals on the self-referential impossibility of language, ethical acts and psychoanalysis. In this context, he sketches a possible response to the criticisms that Wittgenstein directed to psychoanalysis, pondering them from three central notions in Jacques Lacan's work: causality, fiction and the idea of subject. In a second time, the article proposes to think about the link between ethics and subjectivity, from the temporality which introduces, in the human perspective, the dynamic drive.
Downloads
References
Assoun, Paul Laurent (2001). Introducción a la epistemología freudiana. México : Siglo XXI.
—— (1998). Freud et Wittgenstein. Paris: Presses Universitaires de France.
Basualdo, Carina (2011). Lacan (Freud) Lévi-Strauss. Paris: Le Bord de l’Eau.
Bilbao, Alejandro (2006). “Causalidad, Ficción y Subjetividad. Ensayo sobre el problema de lo originario en psicoanálisis”, Psikeba: Revista de Psicoanálisis y Estudios Culturales 2.
Billig, Michael (1997). “The dialogic unconscious: Psychoanalysis, discursive psychology and the nature of repression”. British Journal of Social Psychology, vol. 36, Nº 2: 139-159.
Billig, Michael (1999). Freudian repression. Conversation creating the unconscious. Cambridge: Cambridge University Press
Bouveresse, Jacques (2006). Wittgenstein: La modernidad, el progreso y la decadencia. Ciudad de México: UNAM-Instituto de investigaciones filosóficas
—— (2002). “Le mythe du progrès selon Wittgenstein et von Wright”, Mouvements, vol. 19, Nº1: 126-141. Disponible en: https://www.cairn.info/revue-mouvements-2002-1-page-126.htm
—— (1991). Herméneutique et linguistique, suivi de Wittgenstein et la philosophie du langage. Paris: Éditions de l’éclat.
—— (1976). Le mythe de l'intériorité. Expérience, signification et langage privé chez Wittgenstein. Paris : Editions de Minuit.
—— (1973). Wittgenstein : la rime et la raison, science, éthique et esthétique. Paris: Editions de Minuit.
Chaumon, F. (2009). Sujet de l'inconscient, subjectivité politique. Essaim, 22, 7-22.
Defez, Antoni (2009a). “¿De qué sujeto trata la filosofía del segundo Wittgenstein?” Daimon Revista Internacional de Filosofía vol. 47: 83-92. Disponible en: www.revistas.um.es/daimon/article/view/97491
—— (2009b). “Filosofía y silencio en Wittgenstein” Revista de Filosofía, vol. 34, Nº 1: 77-90. Disponible en: www.core.ac.uk/download/pdf/38842171.pdf
Dip, Patricia (2003). “Ética y sinsentido: Kierkegaard y Wittgenstein”, vol. 24: 9-29. Disponible en: http://testrepo.up.edu.mx/xmlui/handle/123456789/3957
Douville, Olivier (2005). “Aujourd’hui le structuralisme?”. Figures de la psychanalyse, vol. 12, Nº2: 11-26.
Fierens, Christian (2012). “L’inconscient et le temps”, Essaim, vol. 29, Nº2 : 139-152.
Freud, Sigmund (2013a). “Trabajos sobre hipnosis y sugestión (1888-92)”. In J. Strachey (Ed.) y J. L. Etcheverry (Trad.), Obras completas: Sigmund Freud (Vol. I). Buenos Aires: Amorrortu, 67-110.
—— (2013b). “Carta 52, Fragmentos de la correspondencia con Fliess 1892-1899”. In J. Strachey (Ed.) y J. L. Etcheverry (Trad.), Obras completas: Sigmund Freud (Vol. I). Buenos Aires: Amorrortu, 211-322.
—— (2013c). “Trabajos sobre técnica psicoanalítica (1911-1915)”. In J. Strachey (Ed.) y J. L. Etcheverry (Trad.), Obras completas: Sigmund Freud (Vol. XII). Buenos Aires: Amorrortu, 77-176.
Hoffmann, Christian (2012). “Une subjectivité sans sujet”, Figures de la psychanalyse, vol. 23, Nº 1: 181-197. Disponible en: https://www.cairn.info/revue-figures-de-la-psy-2012-1-page-181.htm
Holguín, Magdalena (2013). “Wittgenstein y Freud/Wittgenstein and Freud”. Culturas Psi 2, Nº 2: 13-24.
Karam, Tanius (2007). “Lenguaje y comunicación en Wittgenstein”. Razón y palabra vol. 12, Nº 57. Disponible en: www.redalyc.org/pdf/1995/199520710008.pdf, consultado 12 de abril 2019.
Lacan, Jacques (2003a). “Función y campo de la palabra y del lenguaje en psicoanálisis”, Escritos I. Siglo XXI: 227-310.
—— (2003b). “El tiempo lógico y el aserto de certidumbre anticipada”, Escritos I. Siglo XXI: 187-203.
—— (1987). Seminario 11. Los cuatro conceptos fundamentales del psicoanálisis. Buenos Aires: Paidós.
May, Kenneth Moreno (2015). “Benjamin y Wittgenstein en torno al lenguaje de los hombres”. Tesis Psicológica, vol. 10, Nº 2: 164-173. Disponible en: www.revistas.libertadores.edu.co/index.php/TesisPsicologica/article/view/634, consultado 12 abril 2019.
Montero, Jaime (2007). “La fenomenología de la conciencia en E. Husserl”. Universitas Philosophica, vol. 24, Nº 48: 127-147. Disponible en: www.redalyc.org/pdf/4095/ 409534410006.pdf, consultado 25 marzo 2019.
Moreno, Guillermo (2010). “La teoría figurativa del lenguaje de L. Wittgenstein”. Revista des-encuentros vol. 1, Nº 3. Disponible en: http://www.cenda.edu.co/ revistadesencuentros/index.php/journal/article/view/13, consultado 16 abril 2019
Nieto Blanco, Carlos (2013). “El arte de la vida: Wittgenstein en la encrucijada entre ética y estética”. Valenciana, vol. 6, Nº 11 : 33-68. Disponible en: www.scielo.org.mx/ pdf/valencia/v6n11/v6n11a2.pdf, consultado 15 abril 2019.
Rancière, Jacques (2017). Les bords de la fiction. Paris: Seuil.
Rechtman, Richard (2004). “Le miroir social des souffrances adolescentes: entre maladie du symbolique et aveu généralisé”. L’Évolution psychiatrique, vol. 69, Nº 1: 129-139.
Sala, Jorge Francisco Aguirre (2013). “La visión Wittgensteiniana del marco lingüístico explicativo del psicoanálisis freudiano y lacaniano”. Escritos, vol. 21, Nº 46: 69-109.
Silveira Sales, Léa (2007). “À propos du sujet –note sur le conflit– détermination et subjectivité chez Jacques Lacan”, Essaim, vol. 18, Nº 1: 147-164.
Sinatra, Ernesto (2002). “Ludwig Wittgenstein y los dos tiempos del sínthome”. Nº 4: 2-9.
Wittgenstein, Ludwid (1998). Investigaciones filosóficas. Barcelona: Crítica.
—— (1990). “Conferencia sobre ética” (ce), en Conferencia sobre ética con dos comentarios sobre la Teoría del Valor, Paidós-Universidad Autónoma de Barcelona, Barcelona, 33-44.
—— (1992). Lecciones y conversaciones sobre estética, psicología y creencia religiosa. Barcelona: Paidós.
